Referentiecase Klimaatadaptatie in Voorthuizen (gemeente Barneveld)

Samenvatting van het project:

Door bebouwing wordt steeds meer oppervlak verhard waardoor regenwater niet kan infiltreren in de bodem. Hierdoor neemt de druk op de capaciteit van het riool toe. Bij de realisatie van de klimaatadaptieve wijk in Voorthuizen was het een eis van de gemeente Barneveld dat het regenwater afgevoerd moest worden naar wadi’s. Om ervoor te zorgen dat het hemelwater vanaf harde oppervlakken opgevangen wordt en naar de wadi’s wordt geleid is gekozen voor de ACO ExoDrain lijnafwateringsgoot met bijzondere roosterafdekking.


Klimaatadaptieve nieuwbouwwijk met wadi's

Door de klimaatverandering worden regenbuien intensiever, neemt de kans op wateroverlast toe en wordt de riolering meer belast. Daarnaast wordt door de warmere periodes het thema verdroging steeds belangrijker. Echter door bebouwing wordt steeds meer oppervlak verhard waardoor regenwater niet meer kan infiltreren in de bodem. Hierdoor neemt de druk op de capaciteit van het riool toe. Omdat hemelwater in principe schoon water is kun je het ook slim gebruiken. Daarom was het bij de realisatie van de klimaatadaptieve wijk Wikselaarse Eng in Voorthuizen een eis van de gemeente Barneveld dat al het regenwater afgevoerd moest worden naar wadi’s. Wadi’s dragen bij aan een natuurlijkere waterhuishouding en zorgen ervoor dat regenwater blijft waar het valt, ze helpen het grondwaterpeil hoger te houden en ontlasten de riolering. Om ervoor te zorgen dat het hemelwater vanaf harde oppervlakken opgevangen wordt en naar de wadi’s wordt geleid is gekozen voor de ACO ExoDrain lijnafwateringsgoot met een bijzondere roosterafdekking.

Functie en design op het hoogste niveau

In een woonwijk is het voor het woongenot van groot belang dat lijnafwateringssystemen snel en efficiënt het water afvoeren én dat de roosterafdekkingen geen geluidsoverlast veroorzaken. Op advies van Rieks Hulst, sales Engineer bij ACO, is er daarom gekozen voor de monolithische ExoDrain goot. Hierdoor ontstond tevens de mogelijkheid om een uniek ontwerp voor de roosterafdekking te realiseren.

“Mijn idee voor de bijzondere roosterafdekking ontstond in de droge zomer van 2018”, vertelt Nick Lenderink, Landschapsontwerper bij de Gemeente Barneveld. “In een Achterhoekse sloot zag ik een droge uitgescheurde bodem, deze vertaalde ik naar een abstracte figuratie in de roosterafdekking Dry-Lend. Omdat Voorthuizen is ontstaan aan een voorde, een doorwaadbare plaats in de beek, ontstonden daar vergelijkbare bodemscheuren waar nat overgaat naar droog. Het Dry-Lend rooster verwijst naar deze situatie en geeft het plaatselijk droge zandlandschap letterlijk weer in de cortenstalen lijnafwateringsgoot ExoDrain.


"Creatieve ideeën leveren een uniek resultaat, maar moeten wel technisch haalbaar zijn."

“Ik ben blij dat wij als gemeente voor ACO hebben gekozen, want het is een professionele partij die van de hoed en de rand weet"


Het perfecte eindresultaat zit hem in de details

Nigel Smit, designer bij ACO, licht toe dat creatieve ideeën vaak een uniek resultaat leveren, maar dat deze wel technisch haalbaar moeten zijn. “Een grote uitdaging bij dit project was het door laten lopen van het patroon op de roosters, inspectieluiken, wadi-delen en hoekstukken van het 400mm brede systeem”, vertelt hij.

Daarnaast was het uitdaging om ervoor te zorgen dat de zes verschillende patronen in elkaar overliepen en er geen onderbrekingen in het gelaserde patroon zouden ontstaan. “En het resultaat mag er zijn.”, vult Nick aan. “Het is een ontwerp geworden waar we met z’n allen heel erg trots op mogen zijn!”

Eenvoudige plaatsing

De gemeente is goed te spreken over dit robuuste en makkelijk te plaatsen zelfdragende systeem. Dankzij de geïntegreerde hijsbanden kon de aannemer de roostergoten eenvoudig en snel met een hijskraantje plaatsen op de voldoende verharde en verdichte ondergrond. Om het nog makkelijker te maken en de verwerkingstijd te verkorten, leverde ACO de op maat gemaakte en genummerde goten steeds volgens een legplan af op de bouwplaats. De onderdelen konden hierdoor, zonder gepuzzel, eenvoudig en snel worden geplaatst.

Onderhoud zonder hindernissen

Dat de ExoDrain goot van ACO functionaliteit en design combineert op het hoogste niveau, blijkt ook uit het feit dat beheer en onderhoud zeer efficiënt is uit te voeren. Dankzij het scharnierende inspectieluik zijn de goten snel toegankelijk en hoeven de roosters niet losgeschroefd te worden. Met een speciale reinigingskop gebeurt het schoonmaken grondig en effectief en hebben de omgeving en voorbijgangers geen last van opspattend water.

De praktijk wijst uit: Het werkt!

“Het doel was om wateroverlast in de wijk te voorkomen”, vertelt Nick. “ACO heeft hiervoor de hydraulische berekeningen uit het waterstructuurplan goed en snel doorgerekend. Hier is zelfs een veel voordeligere oplossing uitgekomen dan in het hemelwaterplan bedacht was. En dat de berekeningen kloppen blijkt uit de hevige regenbuien van juni. Er was geen wateroverlast in de wijk, de ACO ExoDrain met de Dry-Lend roosterafdekking was prima in staat het water in de aanliggende wadi’s te bergen, waar het vervolgens rustig kon infiltreren.”

“Ik ben blij dat wij als gemeente voor ACO hebben gekozen, want het is een professionele partij die van de hoed en de rand weet. Rieks was mijn kennisbaken in het voortraject, iedereen had de drive om het voor elkaar te krijgen en de interactie met de enthousiaste mannen van ACO heb ik als heel leuk ervaren”, aldus Nick Lenderink.


Swipe over deze fotorol voor de fotoreportage:

Ook interesse in een klimaatadaptieve oplossing met eventueel een eigen design roosterafdekking?

Wij stellen onze kennis graag ter beschikking, zodat er betere doordachte en uitvoerbare oplossingen komen die sneller te verwerken zijn. "askACO" noemen we dat. Van deze ‘way of working’ mogen ontwerpers, aannemers en opdrachtgevers gratis gebruik maken. #askACO